Internet "starlinkowy" jako rdzeń przyszłego Internetu?

Nauka i Technika
1

O satelitach starlinkowych/internetowych pewnie wszyscy słyszeli ale o tym, że ich właściciel gorąco pragnie by rdzeń Internetu był na nich oparty to pewnie już mniej.

Zastanawia mnie czy nie ma nikogo technicznego w otoczeniu Elona, żeby mu wytłumaczyć jak krowie na rowie, że ten jego pomysł/wizja są poronione do granic absurdu? To, że Elon nie ma intuicji matematyczno-fizycznej to już od dawna widać(przykład - bombardowanie lodu Marsa atomówkami, żeby uzyskac atmosferę) czy nie rozumie konsekwencji działań(ten sam przykład - zmarnotrawienie wiekszości łatwo dostępnych źródeł wody/paliwa na mrzonkę powstania atmosfery).

Ale tutaj wychodzi problem stabilności i jakości połączenia Internetowego. Starlink jest dobry jedynie tam GDZIE NIE MA ŻADNEGO INTERNETU, bądź kiedy potrzebujemy MOBILNY dostep (“niezależny” od lokalnych operatorów - o ile prawo zezwala).

Jakością - opóźnienie/stabilność/poziom błędów NIGDY NIE DORÓWNA kablom światłowodowym. Im nie przeszkadza deszczowa pogoda, rozbłyski na Słońcu i inne zakłócenia, korekty trajektorii satelit. Opóźnienie na starlinkach rzędu 15-25ms to jest opóźnienie łącz światłowodowych sprzed 20 lat i to sie nie zmieni bo nie przeskoczy się fizyki.

Kwestie finansowe pomijam - są podrzędne (chociaż obecnie koszt jest dużo wyższy niż światłowód, a za tzw. “priorytet” w sieci starlinkowej się dodatkowo płaci krocie).

Pytanie. Czy zrozumienie jak coś działa/może działać, gdzie sa granice techniczne/fizyczne konkretnych technologii, jakie parametry są kluczowe, jakie są ryzyka naprawdę przekracza zdolności umysłowe Elona? A może on po prostu próbuje stworzyć narrację medialną - PR, żeby na siłę forsowac rozwiązanie, w którym jego firma(USA?) totalitarnie będzie mogła zarządzać całym ruchem w Internecie(blokować/odcinać dowolnie wedle własnej potrzeby)? A może chodzi jedynie o pompowanie balonika cen akcji firmy - bo fachowcy się nie nabiorą ale zwykli inwestorzy to już tak?

PS Tak się czasem zastanawiam czy teriapia szokowa to nie jest jedyne rozwiązanie problemów urojonych wizji … i momentami pragę, żeby taki rozbłysk słoneczny jak ten z 1859 nastapił jak najszybciej - pokazując(i eliminując) wadliwe/niebezpieczne rozwiązania i firmy, które w ramach oszczędności/krótkowzroczności bagatelizują bezpieczństwo.

2

Kto bogatemu zabroni?
Podobno Rosjanie pracują nad systemem który wyłączy Starlinka

3

Czystą fizyką jest fakt, że światło w próżni kosmicznej porusza się o około 30–40% szybciej niż w światłowodzie. Tradycyjny światłowód zawsze wygra na krótkich, lokalnych dystansach, ale przy połączeniach międzykontynentalnych (np. Londyn – Nowy Jork) to Starlink jest dużo szybszy. Dzięki sieci laserów w próżni Starlink jest w stanie przesłać dane na drugi koniec globu w czasie o 60 ms krótszym w porównaniu do najszybszych światłowodów. Elon nie buduje więc konkurencji dla miejskich kabli w naszych domach, ale próbuje przejąć globalny, warty miliardy dolarów tranzyt danych między kontynentami i rynkami finansowymi. Dla sektora finansowego skrócenie przesyłu danych o 10–20 ms warte jest miliardy dolarów.

W 1988 roku poprowadzono pierwszy kabel światłowodowy między Europą a Ameryką. Oglądałem dokument o tym wiekopomnym wydarzeniu. Napomknięto w nim, że sygnał przesyłany tym światłowodem dotrze do celu o 7 ms szybciej niż przesłany przez ówcześnie standardowe kable miedziane. Wtedy jeszcze nie rozumiałem, jak można było zainwestować 350 milionów :money_bag: (dziś prawie miliard) tylko po to, by uszczknąć 7 milisekund i zyskać gigantyczną przepustowość przesyłu danych, której miedziany kabel nie był w stanie zaoferować.

4

Raczej zakłóci niż wyłączy Starlinka. I nie całą konstelację - bo nikt nie ma takiej możliwości, a pojedyncze satelity, co i tak może skutkować zakłóceniami w odbiorze na znacznym obszarze - zapewne do niektórych operacji wojskowych wystarczającym jeśli ktos do łączności uzywa wyłącznie starlinków.

5

Racja :smiley: często o tym zapominam 200 vs 300 (tyś km/s) różnicy robi 33%. Tyle, że ta różnica zaczyna być znacząca dopiero przy odległościach na Ziemi > 2000km (bo satelity nawet niskich orbit to jest dodatkowe 2* ~500km drogi). I tak przykładowo komunikacja wewnątrz EU używając starlinków praktycznie nie ma sensu.

To co opisałeś - walka o milisekundy - miała sens jedynie w stosunku do giełd(i inwestowania na nich), tylko tam czas się bardzo liczył.

Ale ten model “umarł” dość dawno … 15-20 lat temu?

Serwisy globalne takie jak DNS, google, YT, FB, serwisy gier i inne stawiają własne “klony”/farmy na kontynentach(a nawet w krajach) celem rozładowania ruchu(a jednocześnie zmniejszenia opóźnienia, zwiększenia niezawodności, kontroli dostepu itp). Starlink/łącza naziemne wprowadzają “nieopłacalne” duże opóźnienia.

Inwestorzy finansowi także przeszli na inny model - lepiej jest mieć rozrzucone placówki blisko giełd światowych z dedykowanymi łączami i minimalnymi opóźnieniami, liczonymi nie w milisekundach a mikrosekundach.

Tak, że przez oceany to dokonuje się obecnie:

  • ruch zwykły do mniejszych portali/stron/usługodawców.
  • główny - kopiowanie/synchronizowanie zawartości YT/google etc… (Nie chciałbym, żeby starlinki go próbowały zastąpić przez najbliższe 100 lat bo zysk żaden, koszt duży i zaśmiecanie orbity ilością starlinków x100? czy x1000?).

Tak, że pomimo błędu podtrzymuję pytanie i tezy. Starlinki NIGDY nie będą lepsze od obecnej formy - czyli światłowodów.

PS A o HCF słyszałeś? To jest dość stare tyle, że ma wciąż kilka wad ale jakieś ostatnio chyba były próby transoceaniczne z sukcesem. Uzyskanie w pełni komercyjnej prędkości ~285++tyś km/s na światłowodzie pogrzebie różnicę uzyskiwaną przez starlinki (nawet dla odległości 20 tyś km) i poronione pomysły Elona - chyba, że jego PR zamydli skutecznie inwestorom pokroju Kowalskiego oczy i uszy.

6

Myślisz tak, dlatego jesteś w tym miejscu, w którym jesteś. Gdyby Elon myślał w takich kategoriach, świat również by się o nim nie dowiedział.

Niestety patrzysz z perspektywy osoby znajdującej się w przestrzeni ograniczonej czterema ścianami oraz podłogą i sufitem, mającej dostęp do gniazdka z internetem i sieci komórkowej, i nie masz nawet potrzeby spojrzeć przez okno.

Nie mam ochoty zgłębiać technicznych niuansów poszczególnych technologii, by potem jałowo dyskutować o wyższości/niższości tej czy innej, czy hipotetycznego braku przyszłości Starlinków. Wiem natomiast, że zasięg sieci światłowodowej to znacząco poniżej 1% całkowitej powierzchni naszej planety i nie widać perspektyw, żeby kiedykolwiek miało być to istotnie więcej. W samym naszym kraju jest mnóstwo miejsc, gdzie światłowodu z przyczyn technicznych i/lub ekonomicznych nigdy nie będzie. Zasięg klasycznej, naziemnej telefonii komórkowej obejmuje zaledwie około 15% całkowitej powierzchni Ziemi. Fakt, ponad 90% ludzkości ma dostęp do sieci komórkowej, ale w technologii w miarę zadowalającego dostępu do internetu te liczby mogą nie być już tak imponujące. Nawet u nas wystarczy ruszyć się trochę poza miasto, żeby znaleźć się w obszarach, gdzie konieczność skorzystania z dostępu do sieci potrafi skutecznie zepsuć nastrój. O miejsca bez zasięgu również wcale nie jest tak trudno, a żaden światłowód nie wystaje tam z ziemi w promieniu wielu, wielu kilometrów. Tak więc Elon w tym momencie zapewnia sobie monopol na całkiem pokaźną niszę, na którą nikt inny nie proponuje w tym momencie jakiejkolwiek alternatywy i nie ma nawet najmniejszej potrzeby zaprzątać sobie myśli jakimiś tam światłowodami. Jestem przekonany, że przyszłości obie technologie będą rozwijanie, uzupełniając się i funkcjonując równolegle. Tyle w temacie …

PS. Ostatnio nawet sam Donald Tusk zapowiedział budowę polskiego odpowiednika sieci Starlink, więc chyba nie sądzisz, że jest ignorantem o miernych zdolnościach umysłowych pokroju Muska? Skoro nawet statystycznie przeciętny obywatel naszego kraju intelektem znacząco przewyższa Muska, to co dopiero premier. :wink:

7

Nie wiem czy zauważyłeś ale pisałem o szkielecie Internetu. Internet dedykowany dla 1%(max 2%) populacji nie może pretendować do bycia rdzeniem/szkieletem i na tym moglibyśmy zakończyć…

Ale ja lubię wyzwania i mogę podyskutować z Tobą nawet w błędnie zrozumianym temacie Internetu dla użytkowników końcowych z “perspektywy osoby … przez okno”.
Wpierw tekst był długi ale później stwierdziłem, że nie przeczytasz 90%.

Dlaczego starlink to jest Internet tylko dla 1-2% populacji? Bo jest dla ~20% najbogatszej części populacji Ziemi. ~95-99%populacji, których stać na starlinka znajduje się w zasięgu światłowodu lub sieci 4g/5g.
Dlatego ten % światłowodu/GSM który podałeś jest wystarczający i nie ma sensu kłaść więcej.
Starlinki są przydatne na zadupiu - tylko kto tam mieszka? W wiekszości biedni(nawet przy zamożnej populacji). Są przydatne gdy chcesz być mobilny i mieć dostęp “na zadupiu” - bo w normalnych miejscach masz zasięg 4G/5G.

Czemu Europa lub nasz premier mówią o konstelacji? Europa - względy bezpieczeństwa (zarówno antymonopolowo jak i łącznościowo). Premier nie miał na myśli Internetu - jeśli się nie rozumie co się słyszy lub nie umie skorelować informacji to niewskazane jest powielać je dalej i przeinaczać.

A jeśli chcesz się dowiedzieć dlaczego tak jest to poniżej masz wersję dłuższą. Jeśli masz braki w wiedzy to możesz ją uzupełnić lub popatrzeć z innych perspektyw.

Polska, 300Mbit światłowód ~50pln. Obecnie wchodzą taryfy GSM bez limitów na transfer (limity na pasmo maksymalne zaleznie od parametrów) 75pln według oficjalnej stawki - realnie mniej.
W chwili obecnej opłaty zależne od kraju (bogatszy płaci więcej) 40-75-100$/miesiąc za lepsze taryfy z priorytetem. Za wersje mobilne(podróżnicy z założenia są bogaci) 200-500$ + 300/500$ za terminal. Cały czas mówimy o paśmie 100-200-400Mbit na osobę. Opłaty za terminal w domu musieli zdjąć bo się przeliczyli z chętnymi. Zresztą nie tylko tam się przeliczyli.

Świat ~8mld ludzi - 1,5mld Afryka, 5mld Azja, 0,7mld Eu, 0,6mld Ameryka płn, 0,5mld Am płd. 70% z nich posiada smartfon => 30% nie ma nawet smartfona będąc niby w zasięgu.

Polska z medianą około 1400$/miesiąc netto znajduje się w 15% populacji najbardziej zamożnej(daje dla porównania z resztą świata)

Mediana w Afryce? 250$/miesiąc? (choć wybrane kraje jak RPA mają ~1100$)
Mediana w Indiach 150$?
Mediana w Chinach 450$?

Te 30% populacji świata bez smarftonów(2,4mld ludzi) to jest w znacznej części populacja z Afryki, Ameryki płd, biednych krajów Azji. Nie mają smartfonów/komputerów, na co im Internet? W budżecie domowym kolejność jest taka woda, żywność, dom, energia/media, leki … 50$ za Internet na miesiąc? Halo TU ZIEMIA!

Jeśli ktoś nie ma mediany zarobków rzędu 1000$/miesiąc to nie ma co myśleć o starlinku za 50-100$/miesiąc.

Teraz kwestia blokady starlinków - Indie/Chiny/Korea/Rosja oraz inne kraje Afryki - sumarycznie około 4mld populacji (połowa) ma zakaz używania albo nawet wwożenia do swoich krajów! Dlaczego nie chcą tej technologii?

Ogólnie:

  • wysoka cena (drenaż portfeli ludności i wypływ środków poza kraj przy braku! inwestycji w lokalną infrastrukturę)
  • bezpieczeństwo
  • mozna by napisać - dyktatura i totalitaryzm ale to nie prawda => patrz Europa, która(również) ograniczyła część pasma dla przyszłych lokalnych dostawców (kwestie niezależności od USA i bezpieczeństwa)

Kraje najzamożniejsze. Ich ~80%-90% ludności to skupiska w miastach, wiekszych/średnich/mniejszych. Są w zasięgu światłowodów i szybkich sieci szkieletowych pomimo nawet niewielkiego pokrycia światłowodami. Ostatnia mila to w wiekszości światłowód i sieci komórkowe(GSM w uproszczeniu), które zasięgiem pokrywają 85-95% populacji. Mozna poszukać danych z EU, z najbogatszych krajów Ameryki, Afryki, Azji …

W EU wydawałoby się, że np. kraje o dużej powierzchni jak Hiszpania czy Francja będa miały problem z pokryciem - sprawdzamy a tu 95-98% pokrycia światłowodem(FTTH) i 99% GSM.
(Dla porównania proponuję sprawdzić jak USA stoi pod tym względem - ciekawe liczby)

Obszarów z brakiem sieci GSM - trochę jest, ale nie aż tak dużo - to margines. Mało kto żyje na totalnym odludziu.
Dodam jeszcze opcje, która jest znacznie tańsza niż starlink - GSM i antena pasywna kierunkowa do stacji bazowej - możesz polepszyć zasięg do 10-25km. Oczywiście warunek - widoczność masztu. To nie pomoże jeśli jesteś w kotlinie, czy w środku lasu. Nie jest to opcja dla leniwych czy niezorientowanych. Mało kto potrzebuje starlinka - owszem tereny górzyste i zalesione to problem - z tym, że bez polanek i sensownej widoczności jest to problem również dla starlinków.

Żeby nie było za różowo - bez planów z priorytetem Twoje 100-200Mbit/s i sensowne opóźnienia w godzinach szczytu znacznie spadają. Degradacja usług.

W kwestii deklaracji naszych polityków i jakiejś konstelacji satelitarnej - tu akurat była mowa o konstelacji satelitów innego rodzaju(ale znowu kwestie bezpieczeństwa państwa) - słyszałeś o naszych satelitach do obrazowania w podczerwieni? Polecam poczytać.

Mówisz, że nie chcesz sie wdawać w dyskusje jałowe na temat technologi. To tak trochę dziwnie dyskutować o czyms nie rozumiejąc/wiedząc o czym. Poza tym ja nie uważam, że dyskusja w której możesz sie dowiedzieć czegoś nowego, zobaczyć czyjś punkt widzenia jest jałowa… ale ok.

Nadmienię tylko że “postawienie” starlinka to cena x10 w stosunku do światłowodu. Zobaczymy co będzie z wersją 1Tbit/s(na dniach pierwsze mają wypuścić) 10Tbit/s i 100Tbit/s.
Niektórzy analitycy(ja też choć nie jestem analitykiem) uważają, że ceny starlinkowego Internetu w krajach np. Afrykańskich są zdumpingowane (40$/miesiąc) - tak by wychodziło z kalkulacji. Agresywna polityka, wypchnięcie lokalnych dostawców, a po ich wyrżnięciu pełny monopol i podnoszenie cen. Takie próby już były w wykonaniu starlinka…

A na koniec do zastanowienia się(choć jest więcej ciekawych aspektów). Elektronikę z kabli ziemi łatwo zrecyklingować. 100tyś satelit po 2 tony(z czego z 10-20% to akumulatory, 5% elektronika, lasery, metale rzadkie) co 5 lat to jest ~200 tyś ton czegoś co odparuje w atmosferze i nie zostanie zrecykligowanych nigdy.

PS Nie wiem czy wiesz, ale globalne fortuny robi się na dobrym pomysle/lub inwestycji $, który wypali (z jakichs powodów - czasem nawet niezbyt rozumnym ludziom). A później należy inwestować w ludzi - analitycy/inżynierowie/marketing/spece od monopolu i omijania prawa i podatków zrobia resztę - ty już się nie liczysz jako “mózg”, to oni dają ulepszenia, projekty, przewidywania, wizje itp. Dobrym jest też wepchać się z projektami dla wojska (tam jest dopiero “kosmiczna” marża 90-99%). A to, że wypowiedzi/informacje umieszczone bezpośrednio przez Elona nie są zbyt mądre/przemyślane … zastanawia mnie czy to jego zdanie? czyto zdanie jego fachowców od technologii? czy to zdanie ludzi od PR, żeby na głupie wypowiedzi zwrócić uwagę? …

8

Przecież sygnał w światłowodach pędzi wolniej od sygnału radiowego w powietrzu - to jest fizyka!
Jedynym wąskim gardłem satelitarnego systemu jest przepustowość jego węzłów i tu naziemne sieci na razie są niedoścignione. Dla sieci światłowodowych objęcie sygnałem ogromnych połaci Ziemi jest niemożliwe ekonomicznie. Starlink i bliźniacze rozwiązania mają ogromną przyszłość, ale ze względu na możliwość zakłócania i zdalnych włamań nie zastąpią innych sieci i tym bardziej nie staną się “rdzeniem internetu”.

9

Racja. Z tym, że satelity nawet niskich orbit mają dodatkowe 1000km do pokonania, więc na lokalnym/kontynentalnym obszarze do ~2tyś km to się wyrównuje. Pozostaje ruch międzykontynentalny.

Aczkolwiek, jak wspomniałem komuś wyżej, testowane są światłowody nowej generacji - HCF. Ostatnio były udane próby transoceaniczne. Prędkość 285+tyś km/s, a to już wystarczy nawet dla łącz na antypody.

Owszem sieci typu satelitarnego mają potencjał ale ludzie żyją w skupiskach i na przykładzie krajów rozwinietych - światłowody pokrywają 80%+ populacji, a gsm 95%+.

Co do zakłócania to ja uważam, że ciężej jest zakłócić sieć satelitarną złożoną z dziesiątek/setek tysięcy satelitów niż sabotować fizycznie światłowody na ziemi - choć jest to dyskusyjne.

Niemniej na rdzeń nie - ale dla mobilności, dalekich obszarów mało zaludnionych, wszelkich odosobnień jak wyspy na oceanie przyszłość ma.

10

Ale głównym powodem spowolnienia czasu reakcji sieci nie jest prędkość rozchodzenia się fal, a ilość hubów, które przetwarzając pakiety wprowadzają opóźnienia. Tu właśnie światłowody na razie są lepsze, bo żeby zwiększyć przepustowość wystarczy dodać nowe światłowody, na falach radiowych potrzebne są nowe pasma, a tu już nie jest łatwo.

11

Ja mam trochę inne zdanie. Zakłócanie jest całkiem niedrogie, oczywiście biorąc pod uwagę budżety służb specjalnych czy państwowych sił zbrojnych. Przy odpowiednich zasobach finansowych ataki MITM są równie łatwe jak na światłowodach. A wszystko to zdalnie, w fizycznym oddaleniu od urządzeń. Przy światłowodach trzeba do nich zbliżyć się fizycznie.

12

Oj tam, doda się wyższe częstotliwości, mocniejsze anteny bo tłumienie atmosfery. Słońce może siać po wszystkich częstotliwościach to czemu nie starlinki? :wink: Zrobi się 40 tonowe satelity, przy okazji upchnie szpiegów wojskowych, bo przy takiej masie czemu nie? :wink:

Na zakłócaniu się aż tak nie znam, punktowo satelity to wiem, że można, moc jest chyba potrzebna spora, a jesli się doda ich ilość to trochę ciężko zakłócić - zwłaszcza jeśli sieć nie jest nad twoim terytorium. A zakłócanie klientów? Czy to nie jest aby zbyt kierunkowe, żeby zakłócić?

MITM - w obecnej erze szyfrowania to ma małą szansę skutecznego ataku (IP). Chyba, że miałes na myśli coś innego?

Najgorzej to chyba, jeśli przejąłbyś satelitę - ciężko podejść i zresetować :wink: choć myślę, że jest specjalne(izolowane) zabezpieczenie, żeby można było zresetować i odzyskać nadzór.

13

No właśnie sygnał cyfrowy wbrew pozorom łatwiej zakłócić od analogowego i moc do tego potrzebna o wiele mniejsza.

To jest też bariera technologiczna i finansowa, oraz (to również ważne) biurokratyczna.

Mała szansa na odkodowanie na żywo (ale też niezerowa - patrz szyfrowanie w telefonii komórkowej), ale samo przejęcie transmisji jest już sukcesem, bo można to odkodować po czasie.

Znasz systemy czasu rzeczywistego do krytycznych urządzeń?? Mają oprócz normalnych “watchdogów” również takie, które po wykryciu nieautoryzowanych zmian “resetują” system do “fabrycznego” stanu.
Takie zabezpieczenia mają wojskowe switche sieciowe, więc satelity na pewno też.

14

Satelita Starlink pierwszej generacji waży około 250 kg. Generacja druga około 800 kg. Dopiero V3 ma ważyć zależnie od źródeł 1,2 - 1,9 tony.

W jednej kwestii uczciwie muszę przyznać Ci rację. Faktycznie nie przeczytałem 90%. :stuck_out_tongue_winking_eye: No dobra - złośliwie kłamię. Tak uczciwie przyznam się, że przeczytałem pewnie 30, może i nawet 40% z uwagą i jeszcze z 15% po łebkach. Potem naprawdę było to zbyt męczące. Przykro mi bardzo, ponieważ widzę, że merytorycznie naprawdę się przyłożyłeś.

Szkoda tylko, że Twego tekstu nie przeczytał sam Elon. A tak biedaczysko żyjąc w nieświadomości robi na Starlinkach kolejny interes życia, nie wiedząc, że to taka straszna lipa. Przez tą jego niewiedzę Starlink jest obecnie przynoszącą poważne dochody gałęzią SpaceX, stanowiącą fundament finansowania jego programu kosmicznego. Nieświadomie dopuścił do wzrostu w ciągu ostatniego półrocza o kolejne 2 mln użytkowników. Poza tym faktycznie usługa dla 1-2% populacji Ziemi to nie jest coś, na co liczyłby ktoś poważny. Czy kogokolwiek zadowalałoby bycie dopiero piątym czy szóstym globalnym dostawcą internetu na naszym globie?

Przepraszam, znów jestem złośliwy, ale mam taką wredną naturę typowego internetowego marudy. :stuck_out_tongue_winking_eye:

A teraz poważnie. Naprawdę rozbroiło mnie Twoje podejście do Muska, jako jakiegoś nieogarniętego nieuka. Fakt, gość publicznie bywa dość kontrowersyjną osobowością, niebudzącą sympatii tłumu. Ale rozpatrywanie przez ten pryzmat jego poczynań biznesowych to elementarny błąd. Gość jest niesamowicie ambitny, pracowity, a jego wizjonerstwo sięga daleko, daleko, daleko, dalej niż takich przeciętniaków jak my. Patrzysz tylko na tu i teraz. To, co z takim zaangażowaniem rozkminiasz w kwestii Starlink w obecnym momencie jest dopiero fazą wstępną. Poczytaj sobie, czym w niedalekiej przyszłości ma stać się jego konstelacja, jakie globalne przepustowości są w planach i jak to wówczas będzie się miało do klasycznych światłowodów. Do tego jeszcze dochodzi perspektywa uruchomienia Stalink LTE już w całkiem nieodległej przyszłości i możliwość łączenia się za pośrednictwem zwykłych smartfonów … do tego pewnie jeszcze drugie tyle, o czym oficjalnie się nie dowiemy.

15

Muszę poszukać źródeł. Bo sygnał cyfrowy trzeba naprawdę mocno zaszumić, żeby się urwał (a do tego czasu korekcje cyfrowe usuwają wszelkie błędy). Do tego można zmniejszyć gęstość informacji i wprowadzić więcej kodów korekcyjnych. Mam wrażenie, że porównywany jest stary analog (przesyłający informacje z małą gęstością) do nowoczesnej cyfry i dlatego wnioski są że analogowy trudniej zakłócić.

Z częstotliwościami żartowałem, są możliwe ale wskutek atmosfery nieefektywne=>nieekonomiczne i jak dodałeś co “kraj to obyczaj”(to się normuje ale powoli).

Kiedyś czytałem o starlinkach ale to miała być pierwsza partia, za dużo informacji nie było (zresztą nie ma do tej pory) i nie mieli mieć specjalizowanych tylko utwardzony linux. Ale obecnie myślę, że przy koszcie za satelitę rzędu 1mln+ to nie ma się co za bardzo zastanawiać - albo z półki produkt albo własny, utwardzony sprzętowo i programowo i dodatkowo zcertyfikowany jesli się masz pchać do branży militarnej (a to na pewno miało miejsce).

16

Właśnie że wystarczy zniszczyć niewielki procent pakietów, żeby korekcja spowolniła transfer wielokrotnie.
W analogowym sygnale należy “wpompować” w odbiornik większą energię niż robi to oryginalny nadajnik. W sygnale cyfrowym wystarczy ułamek tej mocy. W sygnale cyfrowym mamy też ważne pakiety np: handszejki, czy sumy kontrolne po uszkodzeniu których transmisja musi zostać zestawiona od nowa.
Druga rzecz że sygnał analogowy nawet mocno zakłócony może być nadal czytelny, a cyfrowy albo jest albo go nie ma. Do zakłócenia GPSu, 5G, czy WiFi wystarczy prosty scrambler.

17

Ty mnie zalecasz czytanie? Przecież widzę po odpowiedziach, że średnio(słabo) interesujesz się tą tematyką. Z całego mojego tekstu wybrałeś te o masie i ilości, a skomentowałeś tylko masę??

Starlink 28.09.2026 (opóźnienie mieli) wysłał pierwsze V3 na orbitę. Poprzednie wersje to już historia.

Obecnie jest na orbicie ~11 tyś (ale docelowo zgłoszono 100tyś).

Myślisz, że kolejne wersje starlinka (10/100Tbit/s) będą miały 10 razy więcej pasma z tą samą efektywnością energetyczną i masą? Wiesz, że na górze są specyficzne warunki i zmniejszanie technologii jest sporym wyzwaniem(lub niemożliwe)?

Starlink-LTE to implementacja (niełatwa ale i nie rewolucyjna bo nie byli pierwsi :wink: ) dopasowująca działanie satelitów starlink i telefonu w “standardzie LTE” (przekroczona odległość ~100km). Starlink-LTE działa od 2025r. - moje telefony sa w grupie “premium antena” i sobie poradzą ale Polsce jest jeszcze nadal niedostępny - bo uzgodnienia i wprowadzenie zależy od operatorów komórkowych.

A fizycznie daje on łącze 2-4Mbit/s, w pikach do 10Mbit. To jest technologia przewidziana głównie jako alarmowa i w przypadku kiedy znajdziesz się poza zasięgiem GSM. Wprowadza większe opóźnienie i ma dużo mniejsze pasmo maksymalne.

Poczytaj sobie jak się rozwija światłowód, a jak radio (nie laser, bo ruch z satelit musi zejść na ziemię). Poczytaj sobie co robi z takim promieniowaniem atmosfera Ziemi.

Bajki o 100Tbit/s “niedługo” … Tak 100Tbit za jakiś czas może będzie możliwe. Ale po takim czasie to światłowody będą nie 1Pbit a 1Exabit.

Wiesz ile firm próbowało wdrożyć telefonię/internet satelitarny? Nie zgadniesz. Więc proponuję poszukac i poczytać. Niektóre działały całkiem długo ale nie było odpowiednich warunków.

Tego też nie sprawdziłeś. Obecnie starlink ma 0,2% populacji. Ostatni przyrost roczny (populacji) 0,05%. Sprawdź ile dziesiąt razy więcej w ostatnim roku zyskało FTTH…

1-2% dla starlinka to ja wziąłem optymistycznie - ludność na wyspach + ludność na zadupiu + backupy firm i instytucji rządowych(to one najwięcej płacą). Uważam, że realnie będzie tego mniej. Bogaci Kowalscy, którzy mieli nabyć juz w większości nabyli. Może jeszcze będzie skok kiedy przejdą z konstelacją na V3 bo z 10Mbit/s w szczycie dla “biednego” klienta powinno się zrobić 100Mbit/s - co jest całkowicie wystarczające dla Kowalskiego (byle było gwarantowane).

Ale żeby wskoczyć z 0,2% na 2% to trzeba zrobić V4 (10Tbit/s) i trzeba je puścić gęściej nad terenami typu Afryka/Azja …

Spacex w 2008r. było na krawędzi bankructwa. NASA je uratowało kontraktem (i wojsko). Inaczej nie byłoby spacex, a dziure w branży mógłby zapełnić BlueOrigin i pomniejsze.

A przy okazji - ja obserwowałem spaceX od zapowiedzi(2002r.) … 1,5 roku zmieniło sie w 6 lat. Ciągle byli “o krok”, juz za chwilkę, juz w następnym roku. To jest standard dla średniej klasy menadzera ze słabą wyobraźnią i rozumieniem wiedzy technicznej. I chociaż od tego czasu odebrał naukę to nadal momentami pieprzy 3 po 3 publicznie.

Owszem, z obecnego punktu widzenia, to była dobra inwestycja.

Wiesz co by było gdyby spacex padło? Jako niewpisane wtedy jako strategiczna firma dla USA - ktoś bogatszy by je wykupił za grosze. Spróbował dokończyć i albo porzucił albo zyskał krocie i może byśmy mieli normalnego CEO :wink: a nie odklejonego celebrytę.

Ambitny zgodziłbym się(jednak przerosty ambicji nie zawsze są dobre). Co do pracowitości się nie wypowiem bo nie wiem ile on pracuje/pracował :> mogę się wypowiedzieć za siebie.

A co do wizji - to sprowadzę Cię na Ziemię - chyba po marihuanie.

Tak się zastanawiam napisać czy poprosić Ciebie o wypisanie jego wielkich wizji… a później wypunktować???

Tak się składa, że wizje to mają tacy ludzie jak LEM czy inni pisarze sci-fi. Czytywałeś/czytujesz sci-fi? Z lat 80/90? Wyrabia wyobraźnię - zwłaszcza jesli lubisz mysleć.

Starlinki to wizja? Internet satelitarny to wizja? Hyperloop, Samochód elektryczny, Implanty w mózgu, AI? To są stare pomysły naukowców/inżynierów/sci-fi. Wiele z tych pomysłów (ma kilkadziesiąt lat) wskutek nierozwinietej bądź braku technologii/wysokich cen technologii/popytu była nierealizowalna/nierentowna bądź upadła kilka/naście/dziesiąt lat temu - muszą czekać na swoją kolej (albo na swoje “nigdy” jak napęd alcubiera, mosty einsteina-rosena, teleportacja czy nawet sfera dysona).

Uczciwie - miał dobre wyczucie i był w odpowiednim miejscu. Współtworzył lub dołączał, finansował/inwestował. Pierwsze dwa produkty/firmy to połączenia. Paypal - USA to był dobry grunt i “strzał w 10” i zarobek.

On ma sztab analityków, inzynierów i to oni robią robotę, a on dostaje same gęste/wnioski, z których części nawet zapewne już nie rozumie. Później jako np. CEO je przedstawia publicznie, koloryzuje (żeby np. inwestorzy kupili więcej akcji i żeby wycena skoczyła - żeby przetrwać kryzysy albo pozyskac na nowe inwestycje).

Powiedz mi czemu Elon chciał 51% akcji OpenAI - skoro wniósł 10% $ i 0% WIEDZY? Ja Ci odpowiem “bo miał wizję siłowego przejęcia, a wszyscy w branży już widzieli że AI mocno rośnie”. Obraził się, poszedł na swoje - najał specjalistów/zainwestował i ma swoje xAI - ma dobrych ludzi ale nie najlepszych póki co i jego xAI odstaje od topki. Do OpenAI wszedł m$ i inni, wpompowali miliardy, a Elon w 2024 się z pozwem na łatwą kasę obudził - ile on tam chciał odszkodowania za te włozone 15mln$ 100mld$? Jak to skomentujesz? Czy xAI jest darmowe lub otwarte? NIE.

Ja wiem jakie mogą być nastepne kroki w kilku róznych dziedzinach technologii i dobrze koreluję dostępną informację. A co będzie za 20 lat to jest wróżenie z fusów… jedynie mozna wiedzieć czego z całą pewnością nie będzie :wink:

18

Przy protokołach typu tcp racja. Ale nie wszystkie takowe muszą być - z tym, że w przypadku Internetu na orbicie to jest w dużej mierze tcp (przynajmniej w środku).

Ale to zależy - od upakowania informacji. W tych systemach w których mamy coraz gęstsze upakowanie informacji (coraz “nowsze” modulacje) to się zgadza, wystarczy coraz słabszy sygnał zakłócający.

Ale przy mało “skompresowanej” informacji to analog polegnie, a cyfra prześle informację - bo można tak dobrać wartości(założenia projektowe), że gdy szum będzie wiekszy od sygnału(SNR) analog nie ma możliwości nic przesłać, a cyfra poprawi. Z tym, że poza wojskiem/NASA to nie jestem pewien czy do danych (nie tylko do kontroli) satelitarnych taki profil nadawania mozna by zastosować … raczej totalnie nieopłacalne.

Edit. Chociaż w sumie tak sobie myslę, że analog mozna zapuścić w kółko X razy, szum się uśredni, sygnał wzmocni i tez mozna SNR mieć ujemny w dB jak się uprzesz - oczywiście gęstość informacji spadnie.

19

W analogu nadal na tle “widzisz” oryginalny sygnał - w obrazie masz zaszumiony ale czytelny obraz, w dźwięku nadal w szumie wyłowisz oryginalny dźwięk.
Cyfra poprawi, dopóki ilość utraconych danych nie przekroczy możliwości naprawy dzięki nadmiarowym danym i sumom kontrolnym - to tak na prawdę mniej niż 10% sygnału… Wystarczy dziesięciokrotną mocą impulsowo niszczyć kilka procent sygnału i mamy całkowicie zerwaną transmisję. Nie mówiąc już o honeypotach na dronach, które ułamkiem mocy satelity pokrywają dziesiątki kilometrów kwadratowych sfałszowanym sygnałem.

20

Ja nie mówie o obecnym sygnale GSM, GPS, Radiu cywilnym czy transmisji TCP/IP.

Możesz zaprojektować transmisje tak by dobrać modulację (tą najbardziej odporną na błędy/prostą), dołożyć kodów korekcyjnych, nie 10%, tylko grubo ponad 100% (kto zabroni?).

Przy SNR ujemnym i jednej porcji danych (klatce video/dźwięku/informacji) nic nie znajdziesz poza szumem. Musisz jakoś “wspomóc” informację - czyli analog => powtórzenie sygnału. A w cyfrze kody korekcyjne w odpowiedniej ilości/i lub też powtórzenie sygnału.